Skip to content

Sarazanmai 01 – Thế giới này tràn ngập kết nối

13.04.2019

Tình hình là, mình sẽ bận cho đến hết mùa spring anime. Thường thì như vậy nghĩa là mình sẽ lặn đi không để lại dấu vết. Mặt khác Sarazanmai sẽ là một ngày hội lớn của fan Ikuhara; và gần như cuộc đời blogger review anime bao năm qua của mình đều là để tích lũy kinh nghiệm, trang bị khiên giáp cho những dịp đặc biệt kiểu này. Nên trước mắt mình cứ viết được đến đâu hay đến đấy vậy.

Tập 1 Sarazanmai có rất nhiều thứ cần phải giải nén. Vì lường trước tình trạng này nên mình đã viết 1 bài Nhập môn đạo diễn Ikuhara Kunihiko, để chừa không gian cho post này bàn về mấy chuyện khác.

Bối cảnh là Asakusa, Tokyo, bên dòng sông Sumida, nơi có con đường Kappabashi và tượng vàng thủy quái Kappa trong truyền thuyết (ghi chú là tượng ngoài đời bớt bịnh hơn trong phim). Một ngày nọ, hai nam sinh Kazuki & Toi vô ý làm vỡ tượng thần, đánh thức con kappa thừa kế ngai vàng tên là Keppi. Cả hai, cộng thêm cậu bạn Enta bị vạ lây, phải hóa thành dạng kappa di chuyển trong chiều không gian giữa thế giới người sống & kẻ chết, giúp Keppi thu hồi viên shirikodama từ hậu môn của lũ zombie. Để trở lại thành người, ba nam sinh này còn phải thực hiện “Sarazanmai” và chia sẻ một bí mật sâu kín cho nhau.

Có hai nguồn cảm hứng xây dựng nên anime Sarazanmai: kappa & sự kết nối giữa con người, nhất là trong thời hiện đại khi công nghệ hứa hẹn sẽ làm cho “thế giới này tràn ngập kết nối”. Vốn Ikuhara là đạo diễn rất quan tâm đến chủ đề xã hội, nên ông cũng sẵn sàng cập nhật những công nghệ gắn với đời sống xã hội. Trong Penguindrum trước đó của ông, có vụ dùng camera bám đuôi, chạy chữ trên bảng thông báo tàu điện; Yurikuma thì có điện thoại nặc danh & tụ hội tẩy chay qua điện thoại; nay Sarazanmai có chụp hình selfie, mua hàng kappazon, cập nhật chương trình TV sáng tối, rồi còn mở wifi thông não. Một mặt, đây là thế giới của công nghệ kết nối. Mặt khác, khu Asakusa của phim cũng đậm chất cổ truyền, với các loài yêu quái như kappa hay rái cá, thế giới linh hồn, hoa văn truyền thống, nhạc cụ dân tộc… Đó là hai thái cực có vẻ đối nghịch nhưng lại cùng hiện diện. Mình nghĩ đây là đặc điểm gốc rễ cần xác định trước khi tìm hiểu về tính biểu tượng trong phim, vốn thiên về phần ngọn hơn.

sara 01 - selfie

Sarazanmai có cách trình bày thế giới & quần chúng bằng biển hiệu, khá giống với Penguindrum nhưng tác dụng khác nhau. Trong khi Penguindrum muốn thông qua biển hiệu mà ghi khắc vào đầu khán giả hình ảnh tàu điện ngầm, thì Sarazanmai lại lo củng cố 2 nguồn cảm hứng lớn kể trên. Thế nên, biển hiệu hình người ở đây sẽ có đầu tóc búi cao (tức kết hợp truyền thống & hiện đại), còn các biển chữ A (㋐) ở khắp nơi liên tục nhắc nhớ về dạng tròn dẹt của cái dĩa – sara (皿) trong tiếng Nhật. Không ai dám chắc tựa đề Sarazanmai có nghĩa là gì, nhưng một cách diễn giải sơ cấp nhất là “3 cái dĩa” (sara + 3 + mai), ám chỉ 3 nam chính. Nhưng dĩa thì có liên quan gì? Hãy xem wiki về kappa để biết thêm chi tiết (hoặc xem giải thích của nhóm dịch Asenshi.) Theo truyền thuyết, đỉnh đầu của mỗi kappa đều có một cái dĩa đựng nước, kiêm nguồn sức mạnh cho kappa trên cạn. Như vậy, biển hiệu chữ A cũng là một dạng dĩa tròn, bên cạnh nhiều dạng hình dĩa khác xuất hiện trong tập (kể cả thế nắm tay xoay vòng tấn công của 3 đứa). Khi đã biết khái niệm chủ chốt rồi thì sẽ dễ nom thấy nhiều biểu hiện dính dáng đến dĩa hơn (nhưng về ý nghĩa chủ đề của cái dĩa thì mình chưa có ý kiến).

Ikuhara rất thích chơi chữ. Cũng như hồi Yurikuma, nếu khái niệm chủ chốt là bức tường thì điện thoại của nhân vật chính sẽ đổ chuông thành tiếng Wall-lu-lu-lu. Giờ khái niệm chính là cái dĩa thì trong anime sẽ có 1 idol mang tên Sara, thay vì kết câu bằng “desu” cô lại phát âm thành “dish”, rồi chúc mọi người may mắn bằng câu good saruck (sara + luck). Và một đống chi tiết ngôn ngữ khác không kể hết ra. Thiệt chứ mỗi khi coi phim Ikuhara mình đều biết ơn những người dịch ghê gớm. Mình đã check qua các bản dịch của Horriblesubs aka Crunchyroll, Asenshi & vietsub Miu Miu. Chúc các nhóm dịch may mắn :))

Về nội dung thì bất ngờ thay, mình nghĩ tập này khá trọn vẹn. Có chuyện đời thường buổi sáng, cuộc gặp gỡ buổi chiều, oánh lộn xong là buổi tối, rồi một tiết lộ sau chót định hình lại hiểu biết của ta về nội dung trước đó. Chỉ dựa vào 5, 6 phút đầu, khán giả chắc sẽ đoán trật lất những gì đang diễn ra, nhưng nhờ bí mật phút cuối, ta lấp vào được những chỗ trống trong sự kiện trước đó. Ai mà ngờ được phim đã sử chiêu “người kể không đáng tin cậy”/unreliable narrator, cho khán giả nhìn thấy một Sara idol qua lăng kính ngơ ngác của Toi trong đoạn đầu, nhưng đến giai đoạn rò rỉ thì cảnh tượng cũ đã bị vạch trần bằng hình ảnh thực sự qua lăng kính bí mật của Kazuki. Series của Ikuhara, ở một quy mô lớn hơn, cũng là như vậy: mới vài tập đầu mà đã dự đoán thì nguy cơ sụp hố là rất cao. Nhưng lại nói, sức hấp dẫn của những anime nguyên tác cũng chính là ở chỗ mọi người đều mù tịt như nhau, nên đoán mò sẽ là một trò rất vui!

Thực tế thì có lẽ toàn bộ nội dung phim đang chờn vờn trước mắt khán giả, có điều không ai nhìn thấy được thôi. Ví dụ nội dung phim Penguindrum hồi trước đã được tóm tắt súc tích trong các bản OP, được nhử hằng tuần qua hình ảnh của các biển chữ trên tàu, nhưng chỉ có những người xem lại lần thứ 2 may ra mới thấu tỏ. Mình không nghĩ rằng Ikuhara thích dùng biểu tượng để trêu ngươi khán giả, mà đúng hơn tính biểu tượng ấy phản ánh xu hướng ông thích diễn đạt cùng ý tưởng, nội dung từ nhiều góc độ. Ông diễn tả khái niệm kết nối giữa con người bằng biểu tượng wifi rò rỉ thông tin từ người này qua người khác. Chương trình TV tin tức của Sara là cách ông cho nhân vật Sara diễn lại những sự kiện bể tượng, cướp hộp trong tập. Bản OP là một cách khác để thâu tóm các luận điểm chính, thông qua clip ca nhạc. Chẳng hạn.

Chính nội dung trong tập giúp mình lạc quan về hướng đi của phim. Bị giới hạn số tập giống Yurikuma trước đây, mở đầu cũng rối (vì biểu tượng dày đặc) và lố (vì phần biến hình chiến đấu :v), nhưng Sarazanmai xử lý rất tốt khâu nhân vật. Nam chính Kazuki có được khoảng lặng trong phim, có lúc trút ra màn hình những cảm xúc vô cùng mãnh liệt, và dù những màn lấy “ngọc” trước đó có khó đỡ đến đâu, thì nhà làm phim cũng đã tôn trọng nỗi đau của nhân vật khi phải lôi một góc sâu tối trong lòng ra cho người khác thấy. Shirikodama trong lỗ hậu môn hay đồ vật trong hộp cũng chỉ là những cách khác nhau để cùng chỉ bí mật tăm tối trong mỗi người.

sara 01 - venn

Và đây là dự đoán: Theo sơ đồ hiện ra sau khi hoàn tất công đoạn Sarazanmai, có 3 vòng tròn tượng trưng cho ba nhân vật: “không bắt đầu” (Toi), “không kết thúc” (Enta), “không kết nối” (Kazuki), ám chỉ những vấn đề về kết nối mà họ gặp phải, và những nhân vật hiện lên trong bản nhạc OP bên cạnh họ chính là đối tượng ở đầu bên kia của kết nối. Toi có một mối quan hệ không thể bắt đầu, Enta có một mối quan hệ không thể chấm dứt, còn Kazuki có một mối quan hệ không thể nào kết nối.

Kazuki tự định ra 3 quy luật: (1) mỗi ngày phải cập nhật chương trình bói toán của idol Sara để biết nên chụp selfie với đồ vật gì, (2) phải luôn luôn mang theo bên mình bộ trang phục nữ giấu trong hộp để giả dạng Sara chụp hình, và (3) sau đó phải gửi hình để duy trì quan hệ với một người tối mật, tối quan trọng. Đó là bí mật tăm tối của Kazuki: cậu muốn kết nối, nhưng cậu phải giả dối. Giai đoạn rò rỉ cuối phim đã vạch trần rất nhiều sự thật cùng một lúc: Kazuki nhục nhã vì những việc cậu làm + miễn sao được kết nối thì Kazuki tuyệt vọng đến mức sẵn sàng làm những điều tự cho là nhục nhã ấy + mối quan hệ mà Kazuki nhất quyết níu giữ bằng mọi giá đang được đặt nền móng trên sự giả dối + sau tất cả, sự thật vẫn là cậu không thể kết nối, dù chỉ là với một người quan trọng nhất trong đời.

Đây là thế giới mà mọi người đều kết nối với nhau. Nhưng những kết nối ấy dễ dàng bị mất đi. Tôi biết điều đó hơn ai hết.

-Yasaka Kazuki, Sarazanmai tập 1-

Advertisements
Leave a Comment

Comment gì đi bạn, mình sẽ lắng nghe :D

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: