Skip to content

[Review] Maquia: Chờ ngày lời hứa nở hoa //movie//

10.09.2018

(Hay còn gọi là: Maquia: When the promised flower blooms / Sayonara no Asa ni Yakusoku no Hana wo Kazarou)

Yo, giờ mình mới rảnh đây, nhưng mình bị khô mắt, vốn là một tình trạng không phù hợp lắm với việc xem phim, viết blog, hay tiếp xúc với các thể loại màn hình nói chung. Đến nỗi mà đi coi Maquia, chưa vào phim thì máy lạnh của rạp đã làm mắt mình đau rát, và có nhiều đoạn mình phải lấy tay bịt một mắt để xem bằng con mắt lành lặn còn lại. Rất thê thảm, trong 2 tiếng liên tục. Nhưng rốt cuộc thì mình vẫn ham hố xem phim và viết cái bài này, vì một quyết tâm tự đặt ra là phải ủng hộ các anime hiếm hoi được về rạp Việt. Trong trường hợp của Maquia, đây còn là một anime điện ảnh quan trọng hàng đầu của năm 2018. Không thể bỏ qua được.

maquia - beautiful memories

SAYONARA NO ASA NI YAKUSOKU NO HANA WO KAZAROU
Thời lượng: 115 phút
Thể loại: drama, fantasy
Công chiếu: 7 tháng 9, 2018 (Việt Nam); 24 tháng 2, 2018 (Nhật Bản)
Studio: P.A.Works
Đạo diễn & Kịch bản: Okada Mari
Âm nhạc: Kawai Kenji

Tộc người Iorph sống biệt lập với nhân loại, bởi họ mang trong mình dòng máu trẻ mãi. Trong khi loài người sợ thời gian và cái chết, giống dân Iorph lại tránh yêu thương con người vì sợ kẻ sống lâu hơn là kẻ phải cô đơn. Cuộc đời dệt vải yên bình của tộc người này bị đảo lộn khi vương quốc Mezarte muốn chiếm đoạt bí quyết trường sinh từ họ. Trong cảnh li tán, cô gái Maquia người Iorph tình cờ cứu được một đứa trẻ sơ sinh mất gia đình mà cô đặt tên là Ariel. Maquia quyết nuôi đứa trẻ này, cùng Ariel bắt đầu cuộc đời mới trong một ngôi làng nhỏ, bất chấp thời gian sẽ làm lộ ra những dị biệt giữa hai người.

Những ai có quan tâm chút nào tới công việc sản xuất anime sẽ biết rằng Maquia có ý nghĩa quan trọng ở chỗ đây là tác phẩm đầu tiên của Okada Mari trên cương vị đạo diễn. Cô không chỉ là một trong số ít đạo diễn nữ của thế giới anime, mà còn là trường hợp hy hữu một người chuyên viết kịch bản bước lên đảm nhiệm vai trò chỉ đạo chung toàn phim. Từ lâu Okada đã là một nhà biên kịch sung sức cho nhiều anime rất được lòng khán giả, nhưng làm đạo diễn sao? Sẽ hợp lý thôi nếu khán giả hơi lo một chút cho cô, song cũng chính vì thực tế này mà Maquia được đầu tư rất mạnh tay. Đây là dự án cuối cùng của giám đốc/nhà sáng lập P.A.Works Horikawa Kenji trong vai trò nhà sản xuất, chính ông cũng là người đề xuất biến tác phẩm đặc biệt này thành một movie Okada 100%. Không chỉ được sự hậu thuẫn toàn lực từ studio P.A.Works, “Okada 100%” còn là lý do Maquia quy tụ được rất đông anh tài tham gia làm phim, các hoạt họa viên tên tuổi trong ngành như Inoue Toshiyuki, Tanaka Masayoshi, Honda Takeshi, Ito Hidetsugu,… đều tề tựu lại để giúp đạo diễn Okada có được một tác phẩm ra mắt lộng lẫy nhất. Và Maquia, quả thật, vô cùng lộng lẫy.

Là tác phẩm đầy tham vọng cả trong hình ảnh lẫn nội dung, Maquia đặt bối cảnh ở một thế giới trung cổ kỳ ảo với những sinh vật huyền thoại, thành quách nguy nga, đường phố tấp nập, thiên nhiên hùng vĩ… Câu chuyện vừa bao quát những biến động chính trị lớn lao của một quốc gia đang trên đà suy đốn, vừa đan xen tình mẹ con dài qua năm tháng giữa hai thân phận riêng tư, bé nhỏ, mà nhân vật Maquia là tâm điểm kết nối hai mạch truyện. Nhờ có mạch đầu, bộ phim gay cấn, dữ dội, có những pha hành động trên quy mô hoành tráng. Ở mạch còn lại, phim dịu dàng, giàu cảm xúc cá nhân. Okada hòa quyện cả cái chung lẫn cái riêng, cái lớn lao với cái nhỏ lẻ, và dù không phải lần đầu biết đến Okada, mình vẫn bất ngờ trước những chiều sâu mà phim dám dấn thân và tầm vóc nói chung của tác phẩm.

Phim khai thác chủ đề muôn thuở của nhân loại là tình mẫu tử, nhưng đã đem đến góc nhìn mới khi loại bỏ bớt đi một vài phương diện thường đi liền với quan hệ mẹ con. Sự loại bỏ máu mủ ruột rà giữa hai nhân vật là một cách để đề cao thứ tình cảm không ràng buộc bởi đặc điểm sinh học, nhấn mạnh thứ tình cảm vô điều kiện mà người ta có thể lựa chọn xây đắp và trao tặng. Đó là một gia đình do ta tìm thấy và gìn giữ, nó toát lên sự ấm áp giống như kiểu Hinamatsuri hay Maid Dragon – những anime khác cũng xoay quanh tiền đề này. Ở đây Maquia còn đi thêm một bước nữa là loại bỏ cả yếu tố tuổi tác. Ariel phải lớn dần và nhìn thấy người mẹ trẻ bất biến của mình bằng những đôi mắt khác nhau: lúc cậu còn là đứa bé, lúc thành một thiếu niên, lúc đã trưởng thành… Một khi người này thay đổi còn kẻ khác như bị đóng băng trong tuổi tác, Ariel đã có thôi thúc muốn lật đổ mối quan hệ này: không phải mẹ-con nữa, mà là chị-em, thậm chí cha-con, vì đó là những gì người ta sẽ kết luận dựa trên bề mặt. Phim cố gắng dẫn dắt khán giả vượt qua bề mặt đó, để nhìn thấy rằng chính công ơn dưỡng dục, tình thương, sự hy sinh của Maquia, nâng đỡ cho Ariel từ một đứa bé lớn lên thành người, chính sự gắn bó được dệt vào trong đời sống của cả hai người đó, là đã đủ để Maquia được gọi là một người mẹ, dù những cách biệt về máu thịt, mức độ lão hóa có gợi ý khác đi chăng nữa.

Một chủ đề nhỏ hơn được nhắc đến trong phim là sự cô đơn đến từ cảm thức thời gian khác biệt giữa mỗi người. Maquia phải đối diện với khả năng cô sẽ sống lâu hơn con trai mình hàng trăm năm, thời gian của Ariel trôi đi quá nhanh, trong khi với Maquia lại là quá chậm. Một người Iorph khác, Krim, thì lại thấy rằng thời gian của bạn mình, Maquia và Leilia, dường như lại trôi nhanh cùng với con của họ, trong khi anh vẫn kẹt lại trong những hình dung về cuộc sống trường sinh cho người dân Iorph. Thời gian cả vật lý lẫn tâm lý đều chống lại các nhân vật để kéo họ ra xa nhau hơn. May ra tình cảm sẽ là “vũ khí” để các nhân vật chống lại cảm thức thời gian, mà ở điểm này, các bà mẹ trong phim Maquia có thể tìm thấy được một thứ tình cảm bất tử dành cho đứa con của mình. Họ hẳn sẽ chịu số phận cô đơn khi phải rời xa con, nhưng cùng lúc cũng sẽ giữ lại những ký ức về một sự gắn kết không thể nào bôi xóa.

Thế giới của Maquia được dựng lên cực kỳ sinh động và quyến rũ. Tác phẩm có những cảnh vật kỳ công như thể thiết kế dành cho những bộ phim dài hàng chục tập. Mỗi nơi lại đem đến một cảm giác riêng, thành thị Mezarte thì chen chúc, tù túng, đôi lúc khô khan. Những gì liên quan đến Iorph, ngược lại, đầy vẻ thoát tục, với những dải vải trong suốt dưới ánh nắng trời, những dòng nước mát lành, và người dân mang mái tóc vàng thanh thoát, vóc dáng thướt tha. Phim rất gợi cảm trong cách sử dụng ánh sáng, cảnh vật, vẽ ra một thế giới đẹp mà không cần dài dòng giải thích, cứ để đấy cho khán giả tự do chiêm ngưỡng.

Không như cảnh vật, kịch tính của phần nhân vật với nhau có lẽ lại được giải thích hơi nhiều. Nhiều lời nói, nhiều ký ức được lặp đi lặp lại như sợ nhấn nhá còn chưa đủ. Những câu đại loại, “mình sẽ cô đơn”, “làm mẹ thì không khóc”, “con nói dối”… thiển nghĩ dù có cắt bớt thì phần hình ảnh của phim cũng dư sức bù đắp. Một xu hướng nữa có lẽ do bắt nguồn từ vai trò biên kịch đi lên là Okada rất thích mượn đến sức lay động trong giọng nói nhân vật, như trong phần hồi tưởng hay các đoạn kịch tính. Và đã lỡ chê rồi thì nói nốt luôn là phần kịch tính như một thứ gia vị được đạo diễn rắc vào phim rất đậm đà. Dù khá thích Okada ở khía cạnh ý tưởng sáng tạo, cảm thông, thật thà, tình cảm các loại, thì những màn lớn tiếng cãi vã, kêu gào đều làm mình thấy rất mệt.

maquia - new life

Maquia có hơi quá tay ở vài chỗ thể hiện nội dung, dù vẫn giữ được sự tinh tế trong tình cảm Maquia-Ariel, nhưng đến phần về các Iorph còn lại như Leilia hay Krim thì tâm lý nhân vật đã thiên nhiều về lý tưởng, nỗi bức bối rất mạnh mẽ của Leilia, sự ám ảnh quá mù quáng của Krim, tuy có thể chấp nhận được trong một bối cảnh thế giới kỳ ảo, nhưng cũng khiến họ thành ra rất xa cách và không dẫn đến những kết cục thỏa đáng. Cái kết thật sự của phim vẫn là cái kết cho tình mẫu tử của Maquia với Ariel, và cho đến cuối cùng nhìn lại, ấn tượng mà Maquia đọng lại trong lòng khán giả vẫn là một câu chuyện xúc động về người mẹ. Mình nghĩ như vậy cũng đã là thành công.

Advertisements
Leave a Comment

Comment gì đi bạn, mình sẽ lắng nghe :D

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: