Skip to content

Shoujo Kageki Revue Starlight 01 – Ước mơ vươn tới một ngôi sao

16.07.2018

Chỉ một tập thôi thì còn quá sớm để biết anime Shoujo Kageki Revue Starlight sẽ tiến triển ra sao và có chuẩn bị sẵn những bất ngờ gì, nhưng nếu muốn thâu tóm ấn tượng ban đầu về bộ phim trong một vài từ thì mình nghĩ đó sẽ là “idol Utena”. Tới đây chắc khán giả của các anime idol sẽ tự hỏi “Utena là cái gì?”, còn khán giả của anime Utena chắc sẽ thắc mắc “Tại sao lại có idol ở đây?” Có lẽ cần thêm một chút giải thích cho mấy ý này, nhưng trước khi vào bài thì mình muốn khẳng định rằng Revue Starlight là tác phẩm mình mong đợi nhất và cũng là tác phẩm đã chiếu khiến mình phấn khích nhất trong season này.

Aijou Karen, 16 tuổi, vào một ngày trực nhật bình thường ở học viện âm nhạc Seishou thì gặp lại Kagura Hikari, học sinh chuyển trường, cũng là cô bạn thời thơ ấu từng hứa sẽ cùng Karen trở thành ngôi sao trên sàn diễn. Trước đó Hikari theo học tại học viện kịch nghệ hoàng gia ở Anh và cũng có tài nghệ thu hút được vài sự chú ý trong số các bè bạn. Có điều đến cuối ngày Karen bỗng phát hiện Hikari một thân một mình chạy vào trong trường sau giờ học nên tò mò đuổi theo. Phần dễ hiểu của phim tạm dừng ở đây. Thì ra bên dưới trường học đang diễn ra một buổi “thử vai” mà hai diễn viên được chọn là Hikari và cô bạn Junna cùng lớp. Cả hai phải ca hát, nhảy múa và tranh đấu cho ngôi vị top star, phải đoạt lấy chiếc vương miện ngôi sao nằm ở trên cao vời vợi.

Ờ… đường còn dài và còn nhiều cơ hội phân tích. Với lần đầu bàn về phim thì mình nghĩ cứ nên làm rõ hoàn cảnh ra đời của nó đã.

Revue Starlight là một sản phẩm “mixed media”, trước bản anime này đã có một phiên bản ca kịch trong năm ngoái (mà fan nước ngoài khó lòng tiếp cận được). Diễn viên lồng tiếng cũng là diễn viên từ kịch hát, nên đặc tính “ngôi sao” đi từ nhân vật trong phim ra tới cả diễn viên ngoài đời. Xu hướng kết hợp các phương tiện truyền thông không phải là mới, nhưng anime mà đem cộng với ca kịch như lần này thì là sáng kiến từ Bushiroad, nhà sản xuất của các mixed show idol như Love Live hay Bandori. Mình không có nhiều hiểu biết về dòng phim idol để mà nhận xét, vì mình vốn không coi, nhưng những chi tiết này cho phép người ta ngầm hiểu rằng Revue Starlight là một thế giới còn mở rộng bên ngoài anime, và có hẳn một kế hoạch thương mại mang dáng dấp idol sau lưng nó. Đây là điều khiến mình e ngại trước khi bước vào phim, bởi vì ai mà biết được các toan tính của nhà sản xuất có giới hạn tính sáng tạo nghệ thuật hay không. Nhưng liền đó thì chúng ta vẫn còn phương diện thứ hai trong công thức chế biến Revue Starlight: phần trừu tượng, ẩn dụ, phi lý, xuất thần… phần Utena, cũng là phần “trường phái Ikuhara”.

RS 01 - spotlight

Một phút lịch sử: Ikuhara Kunihiko, đạo diễn tài năng ở Toei sau nhiều thành công với loạt phim Sailor Moon, ấp ủ nhiều ý tưởng sáng tạo nhưng bị Toei từ chối. Ikuhara rời bỏ Toei, và quy tụ nhiều anh tài dưới trướng của mình để thực hiện bộ TV anime Shoujo Kakumei Utena. Lối kể, nội dung và hình thức độc đáo của Utena để lại một dấu ấn rực rỡ trong làng anime, và sau Utena, các nhà làm phim ấy vẫn tiếp tục lan tỏa tầm nhìn cách tân của Ikuhara trong những tác phẩm khác, từ đó có thuật ngữ “trường phái Ikuhara” bao gồm một số cái tên nổi bật như Hosoda Mamoru (Summer Wars), Nagahama Hiroshi (Mushishi), Takeuchi Nobuyuki (Bakemonogatari)…

Nhưng với sự ra đời của Revue Starlight thì có vẻ như đạo diễn Furukawa Tomohiro đang chứng tỏ ta đây mới là truyền nhân đích thực khi tái dựng được rất nhiều yếu tố làm nên nét đặc sắc cho một phim Ikuhara. Tuy không có mặt trong đội ngũ Utena nhưng Furukawa đã cộng tác với Ikuhara từ Mawaru Penguindrum và kíp đến cuối phim thì đã được trọng dụng vẽ phân cảnh & hoạt họa; sang thời Yurikuma thì Furukawa đã trở thành cánh tay đắc lực trên cương vị trợ lý đạo diễn; từ đó dễ hiểu tại sao Revue Starlight lại mang đậm tính Ikuhara đến nỗi chưa gì mình đã tick được vài dấu trên bảng Ikuhara bingo

Yếu tính của một anime Ikuhara là gì? Sự lập dị, chất siêu thực, tinh thần yuri…? Ôkê, yuri có vẻ là một câu trả lời chính xác, nhưng đáp án mà mình muốn nhấn mạnh ở đây là “tính sân khấu”. Ví dụ, thử hình dung một vở ca kịch, các nhân vật sau khi chuyện trò bỗng cao hứng cất tiếng hát, nhạc nổi lên, và mọi người nhảy múa tưng bừng mà chắc chắn ngoài đời chẳng ai điên làm trò như vậy. Nhưng vì nó là sân khấu nên khán giả chấp nhận tính hình tượng của nó: diễn viên có thể khoa tay múa chân, có thể những tấm vải chăng ngang sân khấu được lay động biểu thị cho sóng biển, có thể ngọn hải đăng ở hậu cảnh chỉ là một tấm giấy bìa cứng nhưng khán giả vẫn sẵn sàng tưởng tượng nó như là đồ thật.

Chính từ tính sân khấu này mà trong anime của Ikuhara nảy sinh những đặc điểm như các tư thế ngộ lạ, cử chỉ phóng đại của nhân vật, tính đối xứng của khung cảnh, tính biểu tượng, ẩn dụ, sự dàn dựng có dụng ý của khung cảnh… Nổi bật nhất, như một vở ca kịch, anime của Ikuhara luôn có những đoạn “cất lên tiếng hát” bằng cách bày ra những thế giới siêu thực nơi mà tất cả hành động của nhân vật mang nhiều nghĩa ẩn dụ hơn là thực tế.

RS 01 - red

Quay về với Revue Starlight: Còn gì có thể Ikuhara hơn được nữa, với bối cảnh một trường nữ sinh Class S, lấy cảm hứng từ sân khấu ca kịch Takarazuka, và thủ sẵn diễn biến kỳ quặc đưa nhân vật vào thế giới siêu thực bằng một cú ngã (yurikuma), trải qua một quy trình biến hóa (penguindrum), và buộc họ phải giao đấu với nhau để chỉ còn một kẻ chiến thắng trụ lại (utena). Và hươu cao cổ :v

Thế nên chúng ta có được tập 1 này: nửa phần là về những người bạn gái đàn, ca, nhảy múa, chờ đến ngày tỏa sáng trên sân khấu; nửa phần là về sự ngầm cạnh tranh khốc liệt trên một vũ trường như tách biệt khỏi cả thế giới. Và ở trung tâm của những trận tương tàn này là ước mơ của Karen cùng lời hứa với Hikari.

Starlight – nghĩa đen “ánh sáng từ ngôi sao” – là thứ gắn kết (mà cũng có thể chia cắt) hai nhân vật. Cái tên Hikari hình như cũng ngụ ý cô bạn này là ánh sáng soi đường cho Karen. Đoạn đầu phim khi được đánh thức Karen được thể hiện lờ đờ, uể oải, thiếu sáng; chỉ đến khi quay lại phòng lấy đồ kẹp tóc hình vương miện (*symbolism*) thì mới tràn đầy sinh khí và đoạn phim kết lại bằng khung hình nắng rọi sáng ngời. Sự đối lập này cũng thể hiện trong hai cú ngã của Karen ở giữa và cuối phim với hai sắc thái khác nhau. Giữa phim, trên tháp Toyko, Karen bị một cú đẩy, ngã quay lưng xuống trong tình thế thụ động. Cuối phim vì muốn giải cứu cho Hikari, Karen chủ động thực hiện một cú nhảy phản kháng, quay mặt xuống, và kích hoạt một chuỗi “tái sinh” thần kỳ. Sự nhiệt tình, chủ động của Karen đều liên quan mật thiết tới Hikari. Revue Starlight cho ta biết bộ phim sẽ bàn về cuộc ganh đua giành vị trí trung tâm, sự khắc nghiệt đào thải những kẻ bại trận, nhưng liệu nó có đem đến ý nghĩa gì cho các trận đối kháng hay không thì sẽ còn phụ thuộc vào tâm thế của Karen còn được khai thác ra sao.

RS 01 - position zero

Ở thời điểm hiện tại Revue Starlight có được một khởi đầu tiềm năng, ấn tượng, và mình sẽ còn đặc biệt theo dõi nó

Advertisements
Leave a Comment

Comment gì đi bạn, mình sẽ lắng nghe :D

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: