Skip to content

[Editorial] Đi tìm ánh sáng trong Hibike Euphonium

14.03.2016

Bài này đáng lẽ nên viết từ lâu rồi. Sự rùa bò của mình càng lúc càng tiến lên một trình độ cao hơn.

Cách đây khoảng 2 năm rưỡi, mình đã bắt đầu viết review anime, hàng tuần, một cách cảm tính nhất có thể, bao gồm cả việc tường thuật lại diễn biến của tập phim vì không biết nhận xét thêm gì về các khía cạnh khác. Về sau mình ráng tìm chuyện mới để viết cho đỡ nhàm, chẳng hạn diễn giải tâm tình nhân vật, bới móc thông tin hậu trường, hoặc cả bày trò mua vui không liên quan trên blog. Mình bắt đầu viết review không phải vì có hiểu biết sâu sắc gì cần chia sẻ; mà trái lại, viết review là cách mình cải thiện khả năng quan sát, cảm thụ của bản thân.

Dẫn bài như vậy rốt cuộc thì nội dung của hôm nay là: hãy nói về cách sử dụng ánh sáng trong Hibike Euphonium. Chất điện ảnh, âm nhạc, các reference,… vẫn luôn là mấy phần mình thường tránh né khi bình luận nhất. Vốn chẳng biết gì về kỹ thuật điện ảnh, nhưng tình cờ đọc được bài của bạn Yodsanklai trên Anime Cinematography về tác dụng của ánh sáng trong tập 8 Hibike Euphonium, nên giờ mình muốn tiếp tục mở rộng thêm ý mà bạn blogger nọ đã nêu.

HE 08 - Reina from behind

Đại khái, ánh sáng là thứ mà Kumiko và Reina cùng hướng đến.

Mà ánh sáng không hề là một ẩn dụ gì nổi cộm của phim. Chỉ là, vào những lúc quan trọng nhất, các nhà làm phim đã quyết định quăng ánh sáng vô sao cho khéo léo để tăng thêm hiệu quả diễn đạt. “Những lúc quan trọng nhất” ở đây theo ý mình là tập 8, tập 11 và tập 12 – đều là các cảnh xoay quanh việc củng cố tình bạn giữa bộ đôi Kumiko-Reina.

Tập 8 (link clip)

Nhờ tập 8 sử tuyệt chiêu yuri-bait rất mạnh mẽ nên có lẽ phần đông các fan Hibike Euphonium sẽ đồng tình rằng tập 8 cũng là bước ngoặt của cả series, mà từ đấy trở đi toàn bộ từ nội dung, tâm lý nhân vật, diễn biến phim,.. đều chỉ có hay hơn và hay hơn nữa.

Điều kỳ diệu mà tập 8 làm được chính là bắc một cây cầu (dùng một ngón tay =))) nối Kumiko với Reina. Nhiều tập trước đó, khán giả thấy Reina đã như một thỏi nam châm, còn Kumiko như cây kim lạc lõng giữa đống đá sỏi. Mà nếu đi bằng bản năng, thì mỗi bước chân đều kéo Kumiko lại gần hơn với cái đứa cô độc kia đang đứng bên ngoài các cuộc vui tập thể. Trong mắt một em gái nhàn nhạt tầm thường, Reina là đại diện của cả một thế giới lung linh.

Và đó, chính là chỗ cho ánh sáng chen vào. Trên núi cao, trong đêm, buổi tâm tình “lịch sử” làm nên tình bạn này đã liên tục được chuyển đổi qua lại giữa hai phông nền, một bên là Reina đứng cạnh lan can, với đèn màu rực rỡ của thành phố bên dưới hắt sáng lên, còn một bên là Kumiko đang xoay lưng lại với bóng tối. Mức rực rỡ của phông nền, lúc này, phản ánh tính cách và thế giới riêng của mỗi đứa. Những gì Kumiko nghe được, là Reina muốn trở nên đặc biệt. Những gì Kumiko thấy được, là như có một lớp ánh sáng thần tiên, huyền hoặc bao phủ lấy Reina, rất khác với cuộc đời đơn điệu của Kumiko. Ánh sáng ấy làm toát lên một vẻ đẹp thơ mộng hút hồn.

Mãi trước đó, Kumiko chẳng biết được mình muốn cái gì. Đúng hơn thì, cũng hơi hơi biết, nhưng việc lẩn khuất trong đám đông khiến cho em cũng phải dựng lên một bức tường an toàn và tù mù. Kumiko mơ hồ cảm nhận được ở Reina điều gì đó em rất mong muốn. Thế rồi cứ đi theo, cứ đi theo cô gái kia, để rồi đến một lúc, bí mật cũng được giải đáp: Reina ngời sáng như vậy chính là nhờ có sự đặc biệt. Mà còn gì tuyệt vời hơn, từ nay sự đặc biệt ấy sẽ được sẻ chia:

HE 08 - friendship

Cảnh Reina đặt ngón tay lên trán Kumiko được theo sau bằng hình ảnh hòa hợp giữa nửa trên là thành phố rực sáng, nửa dưới là khu núi non buồn tẻ. Đây cũng là thời khắc chốt lại lời tâm sự. Reina khẳng định em muốn đặc biệt, em không dây dưa với đám đông, em vốn chẳng dây dưa với ai. Nhưng bằng câu nói đó, Kumiko đã được mời bước vào thế giới của Reina. Thành phố như biển sao bên dưới giờ đã làm nền cho cả hai nhân vật, chứ không còn của riêng Reina nữa.

Tập 11 (link clip)

Từ chỗ một nhân vật lạnh lùng, xa cách, nhờ san sẻ thời gian và tình cảm với Kumiko mà sau tập 8 kể trên, Reina trở thành con người gần gũi hơn với khán giả. Chúng ta bắt đầu thấy được nhiều phương diện hơn ở một đứa tưởng chỉ có lòng kiêu hãnh và tính thích khác người. Reina lúc này vướng vào tâm điểm của những xung đột trong nội bộ ban nhạc và buộc phải thi tài cùng với senpai Kaori. Sự đặc biệt hằng khao khát của em bị thử thách, vì nếu cứ tiếp tục kiêu hãnh như cũ thì em sẽ cướp mất niềm vui của người đời. Vậy nên, ở gần cuối tập 11, Reina bước lùi về bóng tối.

Nhờ một cây cột rất thuận tiện mà giữa ban ngày, đến lượt Kumiko mặt mũi sáng trưng còn cảnh có Reina thì u buồn ảm đạm. Kumiko lúc này lại là ánh sáng, là tiếng nói đang kéo Reina trở lại với ánh sáng, với con người đặc biệt trước đây. Vẫn như tập 8, cứ một shot này của Reina, sẽ có một shot khác tương ứng của Kumiko.

Mà cuối cùng Kumiko đã lôi kéo thành công:

HE 11 - both.jpg

Trong khoảnh khắc này hai đứa cùng sáng với nhau, cùng chấp nhận sẽ làm kẻ ác với nhau, mặc kệ người đời, để giữ lấy sự đặc biệt đã nuôi dưỡng tình bạn của cả hai. Kéo theo sau là đoạn confession yuri-bait trình độ thượng thừa của Kyoto Animation cũng dưới ánh nắng mùa hè chói chang đó. Mình không có bình luận gì thêm.

Tập 12 (link clip)

Tập 12 là câu chuyện dành riêng cho Kumiko. Là lúc bộ phim sắp đi đến cuối đoạn đường, chúng ta phải nhìn lại để biết cái đứa nhân vật chính mờ nhạt tầm thường của xưa kia giờ đã tiến được bao xa.

Bao năm qua Kumiko đã quen dập tắt hết các hy vọng liên quan đến con đường âm nhạc. Người chị từng dẫn dắt em đến với nhạc cụ, sau này đã vứt bỏ âm nhạc đi như một thứ phù du. Câu lạc bộ nhạc em từng tham gia thì lười nhác, thích ăn chơi tán gẫu, chẳng xem tập luyện là việc gì hệ trọng. Khi em cố công chơi kèn thật giỏi, thì lại làm đàn chị lớp trên thấy bị xúc phạm nặng nề. Bao năm qua Kumiko bị mắc kẹt giữa đám đông. Chỉ tới khi được dự phần vào thế giới của Reina, em mới tìm lại được ý nghĩa nơi cây euphonium – để làm người đặc biệt.

Nếu cứ an phận thì chẳng có gì đáng nói, nhưng một khi đã muốn tách bầy, tìm hướng đi vắng vẻ, thì người ta sẽ lập tức bị cuộc đời đập cho mấy cú búa tạ vào đầu. Vào lúc Kumio tha thiết tin rằng công sức tập luyện miệt mài sẽ giúp mình chơi nổi những đoạn nhạc khó thì, hmm, làm gì dễ như vậy. Thấy được điều mình muốn không đồng nghĩa sẽ đạt được điều đó. Mà có khi chỉ khiến người ta rước về uất ức cho bản thân thôi.

Kumiko đã rước về một cảm xúc xa lạ. Cảm xúc vừa mong muốn mãnh liệt, vừa tuyệt vọng vì không tài nào với tới mục tiêu. Được đời đưa lên cao rồi ngay phút kế đã bị đời đẩy ngã nhào. Cảm xúc làm cho toàn bộ suy nghĩ của em thành nghẹn ngào và chân em tăng tốc chạy, như muốn đốt cho bằng hết nỗi hận mình vô dụng.

Đến một lúc, Kumiko cúi gập người trước thành cây cầu, bị bóng tối trùm lên, cũng là lúc mà cuối cùng em trút ra thành lời nỗi lòng mình: khó chịu quá, khó chịu muốn chết đi được. Đột nhiên trong thời khắc ấy em hiểu ra những giọt nước mắt của Reina ngày xưa – những giọt nước mắt làm em hiếu kỳ ngay từ tập 1, từ tận những giây đầu của series phim.

Bản nhạc năm cuối cấp 2 vang lên, trong đầu Kumiko, những hình ảnh của cái ngày định mệnh nọ dồn dập quay trở về, cảnh Reina khóc, và Reina uất ức nói trong nước mắt cùng một câu như Kumiko bây giờ.

Bây giờ thì em đã hiểu.

Kumiko đứng thẳng người dậy và bước ra một nơi sáng sủa hơn, để nhìn ra xa hơn. Trong lúc đầu óc vẫn còn rối tung, em nhìn thấy ở đằng xa một chuyến tàu xình xịch chạy qua trước mắt, hắt ra ánh sáng rực rỡ từ các khung cửa sổ. Tựa như hình ảnh lặp lại của tập 8, hồi Reina cũng đứng cạnh lan can mà nhìn xuống thành phố sáng lung linh. Chẳng phải cũng như vậy hay sao, cái kiểu nhìn vào sự rực rỡ mà mình mong muốn có.

Một cảnh phim không góp mặt Reina, nhưng lại là cảnh Kumiko gần kề đứa bạn ấy nhất trong tâm tưởng.

HE 12 - train.jpg

Nhớ lại tập 8, hình như Reina chẳng phải là ánh sáng gì. Mà, Reina cũng chỉ là đứa đi tìm ánh sáng như bao ai, nhìn về ánh sáng với tất cả lòng mong mỏi mà thôi. Cả hai đứa chúng nó, Kumiko hay Reina, chỉ là những kẻ tìm kiếm trong tuyệt vọng cái gọi là sự đặc biệt. Ít ra cho đến cuối Reina không còn cô đơn như ban đầu phim nữa.

Vì bây giờ thì Kumiko đã hiểu.

HE 12 - now

Advertisements
Leave a Comment

Comment gì đi bạn, mình sẽ lắng nghe :D

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: